‘SUKSMANING METATAH / MESANGIH’
Ainggih majeng
ring Bapak utawi Ibu guru sane dahat wangiang titiang, taler asapunika majeng
ting para sisia sameton sinamian sane tresna sihin titiang. Saderengtitiang
matur atur pinih riin ngiring iraga sareng sami nyakupang lima tur nunas ica
ringSang Hyang Eidhi Wasa malaparan antuk panganjali umat.
“Om Swastyastu”
Pinih ajeng
ngiring iraga sareng sami nyinahang rasa angayu bagia pisan ring Ida Hyang
Parama Kawi, duaning sakaning pasuwecan Ida titiang rumasa ring manahe
punikigargita pisan duaning ring galahe puniki titiang purun nglanturang dharma
wacana puniki sane memurda “SUKSMANING METATAH / MESANGIH”
Ida dane sareng sami sane angayubagia, minabang titiang ida dane
sampun tatas uning makeh upakara yadnya sane kemargiang utawi kelaksanayang
olih umat Hindu sane jenek ring jagat Bali. Wenten upakara dewa yadnya, manusa
yadnya, rsi yadnya, pitra yadnya, miwah bhuta yadnya.
Silih tunggil upakara iwawu sane pacang odar titiang inggih punika,
upakara Manusa Yadnya. Ring upakara manusia yadnya taler wenten pah-pahan ipun
,makadi :
» Wenten upakara garba wedana / magedong-gedongan
ritatkala bobotan mayusa 5 (lima) utawi 7 (pitung) sasih.
» Wenten upakara rare embas kasanggra antuk
banten dapetan.
» Wenten upakara bulan pitung dina, ri sesampunne
anake alit mayusa 42 (petang dasa dua) rahina . Raris upakara nelu bulanin.
» Wenten upakara otonan sesampunne mayusa 6 (nem)
sasih.
» Selantur ipun wenten upakara menek dae truna ,
sane ketah kabaos ngeraja sewala utawi ngeraja singha.
» Wenten taler upakara metatah / mesangih muah
upakara pawiwahan.
Upakara sane sandang tincepang suksman ipun ring galahe sane becik
puniki inggih punika upakara Metatah / Mesangih.
Ring ajah-ajahan agama Hindu, upakara inucap sampun pastika pisan
kemargiang ritatkala yowanane mayusa kirang langkung 17 (pitulas) warsa, utawi
sampun menek duur, tetujone mangda dados putra sane suputra.
Asapunika taler upakara metatah punika mresidayang ngawe trepti ring
angga, inggih punika untune dados rata sane ngranayang listuayu wong pawerti ,
bagus apukik yan wong lanang.
Sapa sira ja sane durung ngemargiang upakara puniki kinucap nenten
mresidayang lempas dening sifat utawi bikas kerakasan sane kabaos ‘asuri
sampad’. Punika mawinan upakara puniki wenang kemargiang sumangdane prasida
ngicalang male utawi leteh sane maneripu ring angga sarira. Mapan ring
sajeroning angga sarirane, nenem mesehe sane sandang katreptiang utawi kaeret
sane kabaos ‘Sad Ripu’. Indike puniki kasurat ring kakawin Ramayana.
Ida dane pamiarsa sane kabaos Sad Ripu , inggih punika :
Kama
Kamane
punika yan imbayang titiang sekadi jaran guyang , yening nenten tegul sinah
makecog merika – meriki , punika sandang prektyaksang utawi watesin boya ja
kaicalang, bilih – bilih kama sane becik , sakadi mapikayun sugih majalaran
anteng ngambil karya , asapunika taler mapikayun dados sang sujana malarapan
antuk seleg malajah.
Lobha
Lobha
inggih punika pikayunan mangda maderbe akeh jalarin antuk dharma, sekadi
medagang nenten dados nguluk – nguluk .
Krodha utawi Brahmantya
Krodhane
punika yening wenten pikobet sampunang kosek, pikayunin antuk pikayun sane sadu
dharma.
Mada
Inggih
indike puniki sandang pikayunin. Napi pikolih anake sane punyah ? memadat ?
Akeh semetonne sane sampun lampus sangkaning miras puniki. Ngiring waspadayang
tur pretyaksayang sampunang mateteger utawi main coba – coba , yan bilih
kangkat sampunang ajerih mapajar ‘nenten’ , mangda iraga nemu rahayu.
Moha
Sekadi
sane sampun katur iwawu , mada ngranayang punyah . Wit saking punyah
madados moha anrawang – anrawung , malengok tan pesemu ucem kadi sekar pucuk
mabejek. Yan imbayang titiang sekadi anake sane pegatin tresna , bingung
awinan mamanah ngulah pati. Indayang waspadayang indike puniki.
Matsarya
Puniki
yening nenten pretyaksayang mejanten sampun ngawetuang rasa sekel, tan suka
mamangguh wong len nemu bagia. Gingsinang kayune asapunika.
Punika mawinan wenten upakara metatah utawi mesangih ,
nemem untune sane baduuran sumangdane dharmane stata menang ngungkulin I Sad
Ripu, regede matilar, kasucian rauh manadados daiwi sampad utawi sifat-sifat
kedewataan sane ngawetuang rasa teleb ring sastra agama, rasa angen kapiolasang
ring wong len, rasa bhakti ring guru rupaka, guru pengajian, guru wisesa ,
miwah guru swadhyaya.
Ida
dane sareng sami , yan baosang indik eedan upakara ,inggih punika :
§ Upakara Pekalan – kalan
§ Upakara pangekeban
§ Upakara ngendag
§ Pemargin tata cara mesangih sane kesaksiang antuk
tri upasaksi
§ Pemargin upakara mejaya-jaya
Yan
srana sane kaanggen , inggih punika :
§ Pahet
§ Semiti
§ Kikir
§ Sangian
§ Kunyit, pamor, madu lan sekar ura
§ Lekesan, pedanggal, tikeh plasa, bale gading,
telaga ngambang, miwah bungkak nyuh gading.
Makasami srana punika kaanggen ring upakara inucap, tur sampun sumeken
maderbe pikenoh utawi tetujon soang – soang. Titiang nenten ngaturang polah –
palih pemargin upakara , tur napi pikenoh srana – srana sane odar titiang
iwawu, ngiring ring galahe sane siosan baosang .
Ida dane sane kusumayang titiang , yan pupulang titiang sarining atur
dharma wacana iwawu , makadi asapuniki :
» Kaping siki: Upakara puniki wenang kemargiang
kedasarin antuk manah lascarya suci nekeng tuas, guru rupaka ngupapira i pianak
mangda dados sang suputra. Taler kadasarin antuk pustaka – pustaka suci sane
maderbe tetujon ngicalang utawi nyomiang kawisayan asuri sampad dados daiwi
sampad.
» Kaping kalih: Sumangdane iraga uning tetujon
upakara utawi prasida ngesehin laksana, pikayun muah baos kadi sane katreptiang
ring tetuek Tri Kaya Parisudha.
» Kaping tiga: Metatah kemargiang olih umat hindu ri
sesampunne munggah dae truna manut desa, kala, patra muah sastra agama.
Inggih ida dane sareng sami sane wangiang titiang, wantah asapunika
antuk titiang matur ring ida dane , indik suksman metatah utawi mesangih.
Menawi wenten atur titiang sane ten menggah ring kayun , titiang nunas gung
pengampura riantukan titiang jadma kari wimuda.
Puputang titiang antuk paramashanti
‘Om
shanti shanti shanti om’
Tidak ada komentar:
Posting Komentar